KUALA LUMPUR, 5 Okt – Malaysia sedang bergerak ke arah penubuhan Cyber Force sebagai cabang keempat Angkatan Tentera Malaysia (ATM) menjelang 2030, sebagai sebahagian daripada langkah memperkukuh keupayaan pertahanan siber negara.
Menteri Pertahanan, Dato’ Seri Mohamed Khaled Nordin, berkata sebagai langkah awal, kerajaan telah membentuk Tim Nukleus Angkatan Siber yang akan menjadi asas pembangunan personel, keupayaan, struktur dan kepakaran bagi membina Cyber Force yang kredibel dan berkesan.
Beliau berkata demikian ketika menyampaikan ucapan perasmian Program Siber Siaga 2026 di Pusat Perdagangan dan Pameran Antarabangsa Malaysia (MITEC) di sini hari ini. Program bertemakan “Hyper War: Man, Machine, Decision” itu dihadiri pegawai pertahanan, penggubal dasar, penyelidik dan rakan industri, termasuk delegasi antarabangsa.
Ancaman siber semakin kompleks
Menurut beliau, ancaman siber kini jauh lebih rumit dan serius berbanding tahun lalu. Dunia yang semakin terhubung, katanya, menjadikan perlindungan terhadap sistem yang menghubungkan masyarakat semakin penting.
Beliau menghuraikan tiga implikasi utama serangan siber. Pertama, serangan boleh mengganggu sistem dan perkhidmatan asas seperti lapangan terbang, pelabuhan, grid kuasa, rangkaian pengangkutan, sistem perbankan, kemudahan kesihatan dan sambungan internet.
“Komunikasi yang terganggu boleh mencetuskan ketidakpastian dan panik. Gangguan bekalan tenaga pula boleh melumpuhkan hampir semua sektor ekonomi,” katanya.
Kedua, serangan siber digunakan untuk pengintipan dan mencuri maklumat sensitif, termasuk data peribadi dan rahsia negara. Sebagai contoh, beliau merujuk serangan siber terhadap tiga lapangan terbang utama di United Kingdom pada Ogos 2026 yang mendedahkan data peribadi 8.7 juta penumpang, tanpa sebarang gangguan fizikal.
Ketiga, teknologi siber dan digital boleh memperkuat peperangan kognitif melalui manipulasi maklumat dan persepsi, dengan matlamat melahirkan ketidakpastian, kebimbangan dan hilang kepercayaan dalam masyarakat.
Tiga ciri ancaman kognitif
Dalam konteks ancaman kognitif, beliau menggariskan tiga pemerhatian. Matlamatnya bukan lagi sekadar menyebarkan berita palsu, tetapi melemahkan keupayaan masyarakat membezakan yang benar daripada yang palsu melalui kandungan rekaan, pihak berautoriti palsu dan keterlibatan media sosial yang dimanipulasi.
Sumbernya sukar dikesan dan boleh datang daripada pihak dalam atau luar negara, sama ada aktor negara atau bukan negara. Operasinya juga tidak perlu menyasarkan seluruh penduduk, kerana teknologi digital dan kecerdasan buatan (AI) membolehkan penipuan disesuaikan untuk kumpulan atau individu yang lebih mudah dipengaruhi.
“Kita mesti melindungi bukan sahaja sistem yang menyokong keputusan kita, tetapi juga integriti maklumat yang menjadi asas keputusan itu,” katanya.
Empat pertimbangan utama
Menurut beliau, kecepatan mesin memproses maklumat dalam milisaat tidak boleh mengatasi pertimbangan manusia. Beliau mengemukakan empat pertimbangan untuk perbincangan sepanjang program:
- Tanggungjawab manusia mesti jelas. Komander dan operator perlu memahami fungsi, had dan keperluan campur tangan manusia terhadap sesuatu sistem. Akauntabiliti dalam rantaian pemerintahan mesti kekal, dan tanggungjawab menjelaskan serta mewajarkan keputusan terletak pada manusia yang membuatnya.
- Kepercayaan dibina melalui ujian dan jaminan. Ujian perlu melangkaui prestasi teknikal. Antara persoalan yang perlu dijawab ialah sama ada personel boleh mengenali kegagalan sistem, sama ada fungsi penting boleh dipulihkan, dan sama ada misi boleh diteruskan apabila teknologi terganggu atau merosot.
- Pelaburan dalam sumber manusia. Teknologi memerlukan personel yang menggabungkan kecekapan teknikal, kefahaman operasi dan keyakinan etika. Kepada pelajar dan inovator, beliau menggalakkan mereka terus ingin tahu dan teliti, serta menilai siapa pengguna penyelesaian mereka, dalam keadaan apa, dan bagaimana kebolehpercayaannya dapat dibuktikan.
- Kerjasama diperkukuh. Ancaman siber tidak mengenal sempadan. Kerjasama merentasi kerajaan, industri dan akademia perlu diperkukuh, dengan institusi pertahanan membawa pengalaman operasi, industri menyumbang inovasi, dan universiti membangunkan bakat.
Elak salah faham dan eskalasi
Beliau turut mengingatkan bahawa apabila rentak operasi meningkat, risiko salah faham dan eskalasi tidak disengajakan juga meningkat. “Mesin boleh membuat kesilapan, dan dalam konteks keselamatan, kesilapan sedemikian sering kali meragut nyawa dan maruah manusia,” katanya.
Justeru, komunikasi yang jelas dan tingkah laku yang bertanggungjawab menjadi lebih penting. Bagi Malaysia, mempertahankan kedaulatan dan menyumbang kepada kestabilan serantau memerlukan kesiapsiagaan seiring dengan penglibatan yang membina.
Forum dan pameran
Beliau menggalakkan peserta meneroka keupayaan yang dipamerkan dan bertanya mengenai had, keperluan sokongan serta prestasi yang telah dibuktikan. Beliau juga menantikan forum “Commanding the Hyperwar: Human Judgement, Machine Speed and Decision Superiority” dan berharap perbincangan itu menghasilkan input yang boleh diguna pakai oleh organisasi peserta.
Beliau turut merakamkan penghargaan kepada ATM, Pemerintahan Siber dan Elektromagnetik Pertahanan (PSEP), penganjur CyberDSA, agensi penyertaan dan semua rakan sokongan.
Siber Siaga 2026 dirasmikan secara rasmi oleh beliau hari ini.
