Pelaksanaan subsidi petrol bersasar BUDI MADANI (BUDI95) menandakan perubahan besar dalam dasar subsidi negara — daripada subsidi menyeluruh kepada subsidi berdasarkan kelayakan individu. Dari sudut fiskal, pendekatan ini dilihat lebih mampan. Namun di lapangan, timbul persoalan kritikal: apakah subsidi ini benar-benar adil kepada rakyat luar bandar dan pedalaman?
Subsidi bersyarat sistem digital
Menurut jawapan rasmi Kementerian Kewangan di Dewan Rakyat pada 5 Februari 2026, BUDI95 dilaksanakan secara berperingkat bermula September 2025 dan kini dianggap stabil dari segi operasi. Namun Ahli Parlimen membangkitkan isu gangguan capaian internet yang menyebabkan pengguna terpaksa membayar petrol pada harga tanpa subsidi.
Kerajaan menjelaskan penggunaan Terminal MyKad dengan sokongan SIM bagi mengurangkan kebergantungan kepada WiFi, khususnya di kawasan luar bandar.
Langkah ini bersifat mitigasi, bukan penyelesaian struktural.
Jurang digital sebagai isu keadilan sosial
Di bandar, subsidi bersasar dilihat sebagai sistem cekap. Di pedalaman, ia boleh bertukar menjadi penapis sosial, di mana hak subsidi ditentukan oleh kekuatan isyarat rangkaian, bukan status pendapatan.
Ini mewujudkan bentuk baharu ketidaksamarataan:
- Rakyat layak subsidi tetapi gagal mengakses sistem
- Kos hidup luar bandar lebih tinggi akibat logistik
- Alternatif manual masih terhad
Subsidi pintar, realiti tidak sekata
Kerajaan menegaskan tiada isu besar setakat ini, namun pengalaman rakyat luar bandar jarang direkodkan secara rasmi. Tanpa mekanisme sandaran manual yang jelas, subsidi digital berisiko meninggalkan kelompok paling rentan.
Lebih membimbangkan, kebergantungan kepada teknologi tanpa kesiapsiagaan infrastruktur boleh menjejaskan keyakinan rakyat terhadap agenda rasionalisasi subsidi secara keseluruhan.
Kesimpulan
BUDI95 mencerminkan hala tuju fiskal yang betul, tetapi keadilan dasar tidak boleh bergantung kepada liputan internet semata-mata. Jika tidak ditangani secara serius, subsidi bersasar berpotensi menjadi simbol dasar pintar yang gagal menyentuh realiti luar bandar.
Subsidi yang adil bukan hanya soal data — ia soal kebolehcapaian.
