MA63: 13 Perkara Selesai, 16 Masih Tertangguh

Lebih enam dekad selepas pembentukan Malaysia, Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) kekal sebagai dokumen politik paling signifikan dalam menentukan hubungan antara Kerajaan Persekutuan dengan Wilayah Sabah dan Sarawak. Walaupun pelbagai komitmen reformasi diumumkan sejak beberapa pentadbiran lalu, persoalan pokok masih berlegar: sejauh mana janji MA63 benar-benar dilaksanakan, dan bukan sekadar diulang sebagai slogan politik?

Isu ini kembali menjadi tumpuan di Dewan Rakyat apabila Perdana Menteri diminta menyenaraikan semua perkara yang telah dipersetujui dan diimplementasikan dalam Jawatankuasa MA63 antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri Sabah dan Sarawak.

13 Perkara Diselesaikan, 16 Masih Dalam Rundingan

Menurut jawapan bertulis Kerajaan, sebanyak 29 perkara telah dibincangkan secara rasmi di bawah platform rundingan MA63. Setakat ini, 13 perkara disahkan telah diselesaikan, manakala 16 lagi masih dalam perbincangan.

Antara perkara utama yang telah diselesaikan termasuk:

pengiktirafan Jabatan Kerja Raya (JKR) dan Jabatan Pengairan dan Saliran (JPS) Sabah dan Sarawak sebagai jabatan teknikal Persekutuan;
penyerahan kuasa kawal selia bekalan gas dan elektrik kepada kerajaan negeri;
penukaran status Pelabuhan Bintulu daripada pelabuhan Persekutuan kepada pelabuhan negeri;
penyerahan kuasa pelesenan dan penangkapan ikan laut dalam kepada Sabah dan Sarawak;
pindaan peruntukan Perlembagaan berkaitan kedudukan Sabah dan Sarawak sebagai wilayah dalam Persekutuan.

Langkah-langkah ini dilihat sebagai kemajuan penting, khususnya dalam memperkukuh autonomi pentadbiran dan ekonomi kedua-dua negeri.

Namun, baki 16 perkara tertangguh — yang merangkumi isu hasil, kuasa perundangan dan pentadbiran strategik — kekal sebagai penentu sebenar sama ada semangat MA63 benar-benar dihormati atau sekadar dilaksanakan secara selektif.

Platform Baharu, Harapan Baharu.

Kerajaan MADANI memaklumkan bahawa rundingan MA63 kini diperkukuh melalui penubuhan Majlis Tindakan Pelaksanaan Perjanjian Malaysia 1963 (MTPMA63) yang dipengerusikan sendiri oleh Perdana Menteri, disokong Jawatankuasa Teknikal di bawah Timbalan Perdana Menteri.

Pendekatan ini bertujuan memastikan rundingan dilaksanakan secara lebih tersusun, berterusan dan berautoriti — satu kelemahan yang sering dikritik terhadap mekanisme terdahulu.

Selain itu, Kerajaan turut melancarkan Dashboard Status Pelaksanaan MA63 pada 28 Januari 2026 bagi membolehkan pemantauan awam dilakukan secara masa nyata. Inisiatif ini dilihat sebagai langkah ke arah ketelusan, namun keberkesanannya bergantung kepada sejauh mana data yang dipaparkan benar-benar mencerminkan kemajuan substantif, bukan sekadar kemas kini pentadbiran.

Antara Simbolisme dan Reformasi Struktur

Penganalisis politik berpandangan bahawa cabaran utama pelaksanaan MA63 bukan sekadar teknikal, tetapi politik dan institusi. Selagi kuasa fiskal, hasil sumber dan autonomi perundangan tidak distrukturkan semula secara menyeluruh, pelaksanaan MA63 berisiko kekal bersifat inkremental, bukannya transformasional.

Bagi rakyat Sabah dan Sarawak, isu ini bukan sekadar soal peruntukan atau pentadbiran, tetapi soal keadilan sejarah dan kedudukan setara dalam Persekutuan. Kegagalan menyelesaikan isu teras MA63 secara tuntas boleh terus menghakis kepercayaan terhadap Kerajaan Persekutuan, terutamanya dalam kalangan generasi muda di Borneo.

Penutup: MA63 Sebagai Ujian Kejujuran Persekutuan

Hakikat bahawa hanya 13 daripada 29 perkara MA63 diselesaikan menunjukkan kemajuan, tetapi juga mendedahkan jarak yang masih jauh antara janji dan realiti. MA63 tidak seharusnya ditangani sebagai projek politik bermusim, tetapi sebagai pembetulan struktur asas pembinaan negara.

Selagi baki isu utama kekal tertangguh, MA63 akan terus menjadi simbol tuntutan yang belum tertunai — dan ujian berterusan terhadap kejujuran Persekutuan dalam mengurus kepelbagaian wilayah Malaysia.