Krisis Sewa Rumah di Sabah dan Sarawak: Apabila Pelaburan Industri Mengusir Penduduk Tempatan

Pertumbuhan ekonomi sering dijadikan ukuran kejayaan pembangunan, namun di beberapa bandar utama di Sabah dan Sarawak, limpahan pelaburan industri kini mendedahkan sisi gelap pembangunan yang jarang dibicarakan secara terbuka: krisis sewa rumah yang semakin menekan penduduk tempatan, khususnya golongan B40 dan berpendapatan sederhana.

Isu ini dibangkitkan secara rasmi di Dewan Rakyat pada 27 Januari 2026 apabila Kerajaan diminta menjelaskan langkah menangani kenaikan kadar sewa rumah di Kuching dan Bintulu, yang dikaitkan dengan kemasukan pelaburan industri berskala besar. Dalam jawapan bertulisnya, Kerajaan mengakui bahawa pertumbuhan pelaburan sememangnya meningkatkan permintaan terhadap sektor perumahan dan sewaan, sekali gus memberi tekanan kepada harga pasaran.

Pembangunan Menaikkan Kos Hidup

Menurut Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan (KPKT), limpahan pelaburan industri bukan sahaja merancakkan aktiviti ekonomi dan peluang pekerjaan, malah turut meningkatkan permintaan terhadap hartanah sama ada untuk pemilikan atau penyewaan. Kesan langsungnya ialah kenaikan kadar sewa yang sukar ditanggung oleh penduduk asal, terutamanya di bandar yang mengalami pertumbuhan industri pesat.

“KPKT maklum bahawa limpahan pelaburan industri di Kuching dan Bintulu bukan sahaja akan memacu ekonomi melalui aktiviti perniagaan dan penjanaan peluang pekerjaan yang signifikan, malahan seterusnya meningkatkan permintaan kepada sektor hartanah sama ada pemilikan atau penyewaan,” menurut jawapan bertulis kementerian.

Bagi keluarga berpendapatan rendah, kenaikan ini memaksa mereka berpindah ke pinggir bandar, kawasan tidak terancang atau setinggan, sekali gus menambah tekanan terhadap kemudahan awam, keselamatan dan kualiti hidup.

Kemampuan Mendiami Kawasan Bandar Semakin Terhakis

Fenomena ini menimbulkan persoalan besar tentang keadilan pembangunan wilayah. Walaupun Sabah dan Sarawak menyumbang besar kepada ekonomi negara melalui sumber asli dan sektor industri, penduduk tempatan berisiko menjadi mangsa pembangunan di tanah sendiri.

Apabila pasaran sewaan bergerak sepenuhnya mengikut logik keuntungan, bandar berpotensi berubah menjadi ruang eksklusif untuk mereka yang mampu membayar, manakala rakyat tempatan semakin tersisih. Dalam jangka panjang, keadaan ini boleh mencetuskan segregasi bandar, pertumbuhan setinggan dan ketegangan sosial yang lebih sukar dipulihkan.

Memadaikah Dasar Sedia Ada?

Kerajaan menyatakan bahawa Dasar Perumahan Negara (2018–2025) kekal menjadi rujukan utama dalam memastikan penyediaan perumahan yang inklusif, berkualiti dan mampu milik. Namun, realiti di lapangan menunjukkan bahawa dasar sedia ada belum cukup pantas menangani tekanan pasaran sewaan yang bersifat setempat dan dinamik.

“Buat masa ini, Kementerian berpegang kepada Dasar Perumahan Negara (2018–2025) sebagai rujukan utama dalam menerajui inisiatif penyediaan perumahan yang inklusif, berkualiti, mampu dimiliki dan berdaya huni bagi meningkatkan kesejahteraan hidup rakyat,” menurut kementerian.

Pemerhati perumahan berpandangan bahawa krisis sewa memerlukan pendekatan lebih bersasar, termasuk penyediaan perumahan sewa khas untuk pekerja industri, insentif kepada pemaju bagi membina rumah sewa mampu milik, serta peranan lebih aktif kerajaan negeri dan pihak berkuasa tempatan dalam mengawal guna tanah dan perancangan bandar.

Risiko Sosial

Jika dibiarkan tanpa intervensi dasar yang jelas, krisis sewa berisiko mencetuskan masalah sosial yang lebih besar — daripada pertumbuhan kawasan setinggan, peningkatan jenayah kecil, hingga tekanan berpanjangan terhadap perkhidmatan kesihatan dan pendidikan.

Pengalaman bandar perindustrian di rantau lain menunjukkan bahawa kegagalan menangani isu perumahan sejak awal boleh menghakis kestabilan sosial dan akhirnya menjejaskan daya tarikan pelaburan itu sendiri.

Penutup: Pembangunan Tidak Seharusnya Mengorbankan Rakyat

Pelaburan industri seharusnya meningkatkan kesejahteraan rakyat, bukan mengusir mereka dari ruang hidup sendiri. Krisis sewa rumah di Sabah dan Sarawak menjadi peringatan bahawa pembangunan tanpa perlindungan sosial yang mencukupi hanya akan memperdalam jurang ketidaksamaan.

Jika perumahan terus dilihat semata-mata sebagai komoditi pasaran, risiko yang dihadapi bukan sahaja kepada golongan B40, tetapi kepada kestabilan bandar dan kemampanan pembangunan negara secara keseluruhan.