KUALA LUMPUR — Ancaman penipuan digital di Malaysia kini mencapai tahap membimbangkan apabila 2.3 bilion panggilan meragukan dan 2.5 bilion khidmat pesanan ringkas (SMS) penipuan telah disekat dalam tempoh kurang empat tahun, mendedahkan skala sebenar kegiatan sindiket penipuan yang semakin sofistikated.
Perkara itu didedahkan dalam Persidangan Dewan Negara pada 18 Disember 2025, apabila Senator Dato’ Ahmad bin Dato’ Sri Haji Ibrahim meminta penjelasan kerajaan mengenai tindakan terhadap sindiket penipuan yang menggunakan panggilan antarabangsa dan nombor tempatan palsu (spoofing) sehingga mengganggu ketenteraman hidup rakyat.
Menjawab pertanyaan tersebut, Kementerian Komunikasi memaklumkan bahawa penipuan melalui panggilan palsu merupakan antara modus operandi utama sindiket scam. Penjenayah akan memalsukan identiti pemanggil agar kelihatan seperti nombor sah atau dipercayai, termasuk nombor bank, agensi kerajaan dan syarikat perkhidmatan.
Panggilan palsu dan teknologi AI
Menurut kementerian itu, panggilan palsu biasanya memasuki negara melalui International Gateway (IGW) sebelum sampai kepada pengguna tempatan. Teknik spoofing ini membolehkan penipu menyamar sebagai pihak berautoriti bagi memperdaya mangsa supaya mendedahkan maklumat peribadi, butiran perbankan atau melakukan transaksi kewangan.
Fenomena ini semakin berbahaya dengan penggunaan kecerdasan buatan (AI), termasuk suara tiruan dan skrip automatik, yang menjadikan panggilan penipuan semakin sukar dibezakan daripada panggilan sah.
“Penipuan dalam talian dan luar talian adalah di bawah bidang kuasa pelbagai agensi termasuk Polis Diraja Malaysia (PDRM), Bank Negara Malaysia (BNM), KPDN dan MCMC, bergantung kepada bentuk penipuan,” menurut jawapan rasmi itu.
Skala tindakan penguatkuasaan
Bagi tempoh 1 Januari 2022 hingga 30 November 2025, Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) dengan kerjasama penyedia perkhidmatan telekomunikasi telah:
- menyekat 3 bilion panggilan yang disyaki penipuan,
- menyekat 5 bilion SMS tidak diminta, dan
- menamatkan perkhidmatan 186,986 talian mudah alih dan tetap yang terlibat menghantar mesej meragukan.
Angka ini mencerminkan bukan sahaja keberkesanan mekanisme sekatan di peringkat rangkaian, tetapi juga intensiti serangan scam yang dihadapi pengguna di Malaysia.
Pemerhati keselamatan siber berpandangan bahawa tanpa sekatan berperingkat di peringkat infrastruktur, kesan kewangan dan psikologi terhadap rakyat berkemungkinan jauh lebih besar.
Peranan Pusat Respons Scam Kebangsaan (NSRC)
Sebagai langkah proaktif, kerajaan telah menubuhkan Pusat Respons Scam Kebangsaan (National Scam Response Centre – NSRC), sebuah pusat tindakan bersepadu yang diterajui oleh PDRM dengan kerjasama Kementerian Komunikasi, Kementerian Dalam Negeri, BNM dan MCMC.
NSRC berfungsi sebagai pusat tindak balas segera bagi menyelaras aduan, membekukan transaksi mencurigakan dan mengurangkan kerugian mangsa penipuan dalam tempoh kritikal selepas laporan dibuat.
Selain tindakan reaktif, NSRC turut memainkan peranan penting dalam kempen kesedaran awam, termasuk pendedahan modus operandi baharu sindiket, pendidikan pengguna serta galakan agar mangsa segera membuat laporan tanpa berlengah.
Keselamatan digital sebagai isu nasional
Isu penipuan digital kini tidak lagi dilihat sebagai masalah individu, sebaliknya dianggap sebagai ancaman keselamatan awam dan ekonomi negara. Kerugian akibat scam bukan sahaja melibatkan wang simpanan rakyat, malah menjejaskan keyakinan terhadap sistem kewangan dan perkhidmatan digital.
Kerajaan mengakui bahawa cabaran ini memerlukan pendekatan seluruh kerajaan dan seluruh masyarakat, termasuk kerjasama sektor swasta, institusi kewangan dan pengguna sendiri.
Dalam konteks ini, penguatkuasaan undang-undang sedia ada, peningkatan keupayaan teknologi sekatan serta literasi digital rakyat menjadi komponen kritikal dalam membendung jenayah siber yang semakin kompleks.
Cabaran berterusan
Walaupun berbilion panggilan dan mesej telah disekat, pakar keselamatan siber memberi amaran bahawa sindiket scam sentiasa menyesuaikan taktik mereka, termasuk berpindah platform, menggunakan identiti palsu baharu dan mengeksploitasi kelemahan teknologi.
Justeru, kejayaan jangka panjang usaha ini bergantung kepada kemas kini berterusan sistem sekatan, perkongsian data antara agensi dan kesedaran rakyat agar tidak mudah terpedaya dengan panggilan atau mesej mencurigakan.
Kesimpulan
Secara keseluruhan, pendedahan bahawa 2.3 bilion panggilan penipuan telah disekat menonjolkan betapa seriusnya ancaman scam di Malaysia. Pada masa yang sama, ia membuktikan bahawa tindakan bersepadu kerajaan melalui MCMC dan NSRC telah memainkan peranan penting dalam melindungi rakyat.
Namun, dalam era AI dan jenayah digital rentas sempadan, usaha membanteras penipuan tidak boleh bersifat sementara, sebaliknya perlu menjadi agenda keselamatan nasional yang berterusan.
