KUALA LUMPUR â Kerajaan mengakui bahawa jenayah pemerdagangan manusia masih merupakan ancaman serius terhadap keselamatan negara dan maruah kemanusiaan, meskipun pelbagai langkah penguatkuasaan telah dilaksanakan sejak lebih sedekad lalu.
Perkara itu didedahkan dalam Persidangan Dewan Negara pada 18 Disember 2025, apabila Senator Dr. Hajah Wan Martina binti Wan Yusoff meminta penjelasan mengenai usaha kerajaan menangani kegiatan pemerdagangan orang yang masih berleluasa di dalam negara.
Menjawab pertanyaan tersebut, Kementerian Dalam Negeri (KDN) memaklumkan bahawa kerajaan kini sedang merangka Pelan Tindakan Kebangsaan Antipemerdagangan Orang (NAPTIP) 4.0 bagi tempoh 2026 hingga 2030, yang akan menjadi hala tuju baharu dan lebih komprehensif dalam membanteras jenayah berkenaan.
Ancaman keselamatan dan kemanusiaan
Menurut KDN, jenayah pemerdagangan orang bukan sahaja melibatkan eksploitasi buruh dan seksual, malah turut memberi implikasi besar kepada keselamatan negara, kestabilan sosial dan reputasi Malaysia di peringkat antarabangsa.
âJenayah ini membawa kesan langsung kepada mangsa, khususnya golongan rentan seperti wanita, kanak-kanak dan pekerja migran, yang sering dieksploitasi melalui paksaan, penipuan dan penyalahgunaan kuasa,â menurut jawapan kementerian.
Malaysia ketika ini mempunyai kerangka perundangan melalui Akta Antipemerdagangan Orang dan Antipenyeludupan Migran 2007 (Akta 670), selain Pelan Tindakan Kebangsaan Antipemerdagangan Orang (NAPTIP) yang digubal secara berperingkat sejak 2010.
Namun, kerajaan mengakui landskap jenayah yang semakin kompleks, termasuk penggunaan teknologi dan rangkaian rentas sempadan, menuntut pendekatan baharu yang lebih bersasar dan berkesan.
Fokus baharu NAPTIP 4.0
NAPTIP 4.0 akan menekankan pendekatan pencegahan awal, perlindungan mangsa yang lebih menyeluruh serta pendakwaan yang lebih berkesan, selari dengan standard antarabangsa dan keperluan semasa.
Antara penambahbaikan utama yang digariskan termasuk pemerkasaan penguatkuasaan melalui pindaan terbaharu Akta 670, yang mengeluarkan elemen paksaan daripada tafsiran pemerdagangan orang. Langkah ini bertujuan memudahkan proses siasatan dan meningkatkan kadar sabitan di mahkamah.
Selain itu, agensi penguatkuasaan seperti Polis Diraja Malaysia (PDRM), Jabatan Imigresen Malaysia, Jabatan Kastam Diraja Malaysia, Jabatan Tenaga Kerja dan Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia (APMM) terus melaksanakan operasi bersepadu secara berkala bagi mengekang aktiviti sindiket.
Perlindungan dan pemulihan mangsa
Dalam aspek kemanusiaan, kerajaan menegaskan komitmen untuk memastikan mangsa pemerdagangan orang menerima perlindungan yang selamat dan berperikemanusiaan.
Prosedur Operasi Standard (SOP) Penjagaan dan Perlindungan Mangsa telah diperkukuh, termasuk penambahan Victim Assistance Specialist (VAS) bagi menyediakan sokongan psikososial, perundangan dan pemulihan jangka panjang.
Langkah ini penting bagi memastikan mangsa tidak dilayan semata-mata sebagai saksi kes, tetapi sebagai individu yang memerlukan pemulihan fizikal, mental dan sosial sebelum dapat kembali menjalani kehidupan normal.
Kesedaran awam dan kerjasama pelbagai pihak
Kerajaan turut mengakui bahawa penguatkuasaan semata-mata tidak mencukupi tanpa kesedaran awam. Justeru, Majlis Antipemerdagangan Orang dan Antipenyeludupan Migran (MAPO) melaksanakan kempen kesedaran berskala nasional melalui media arus perdana, platform digital dan program komuniti.
Pendekatan ini melibatkan kerjasama pelbagai pihak termasuk NGO, institusi pendidikan, sektor perniagaan dan masyarakat setempat, bagi memastikan orang ramai memahami modus operandi sindiket serta saluran aduan yang tersedia.
Di peringkat antarabangsa, Malaysia turut memperkukuh perkongsian risikan dan latihan bersama rakan serantau serta organisasi antarabangsa bagi mengekang jenayah rentas sempadan.
Cabaran berterusan
Pemerhati hak asasi manusia berpandangan bahawa kejayaan NAPTIP 4.0 akan bergantung kepada kesungguhan pelaksanaan, keupayaan agensi berkaitan serta ketelusan dalam menangani isu pekerja migran dan eksploitasi buruh.
Mereka menegaskan bahawa sebarang kelemahan dalam penguatkuasaan boleh memberi ruang kepada sindiket untuk terus beroperasi, sekali gus menjejaskan keyakinan awam dan imej negara.
Kesimpulan
Secara keseluruhan, penggubalan NAPTIP 4.0 mencerminkan pengakuan kerajaan bahawa pemerdagangan manusia masih menjadi cabaran besar yang memerlukan pendekatan lebih strategik, bersepadu dan berteraskan kemanusiaan.
Dalam era jenayah rentas sempadan dan teknologi digital, keberkesanan pelan ini akan menjadi penanda aras sejauh mana Malaysia benar-benar komited melindungi golongan rentan dan mempertahankan prinsip hak asasi manusia.
