Belanjawan 2027: Menggapai di Langit, Adakah Poket Rakyat Turut Mengakar?

Belanjawan 2027 bernilai RM459.8 bilion, sebuah rekod baharu, dan cuba melakukan dua perkara serentak: meringankan kos sara hidup rakyat dan menurunkan defisit fiskal kepada 3.3% KDNK, menjelang pilihan raya umum yang mesti diadakan selewat-lewatnya awal 2028.

Dua tekanan dalam satu ucapan

Pada petang Jumaat, 9 Oktober 2026, Perdana Menteri merangkap Menteri Kewangan Anwar Ibrahim membentangkan Belanjawan 2027 di Dewan Rakyat pada jam 3.35 petang, setengah jam lebih awal daripada kebiasaan. Ia belanjawan Madani kelima dan yang kedua di bawah Rancangan Malaysia Ke-13 (RMK13), dengan tema “Menggapai di Langit, Mengakar di Bumi”.

Tema itu menggambarkan tarikan yang dihadapi kerajaan. Di satu pihak, ada usaha menaikkan siling pertumbuhan ekonomi dan merungkai halangan struktur yang menyekat pendapatan rakyat. Di pihak lain, ada keperluan mendesak untuk meringankan kos sara hidup di peringkat isi rumah. Kerangka Ekonomi MADANI yang menjadi asas belanjawan ini berpaksikan tiga tonggak: menaikkan siling pertumbuhan, menaikkan lantai kesejahteraan rakyat dan memacu pembaharuan tadbir urus.

Tekanan kedua bersifat politik. Pilihan raya umum perlu diadakan selewat-lewatnya awal 2028, dan sebuah parti pembangkang, Bersama, malah menyifatkan Belanjawan 2027 sebagai kemungkinan belanjawan terakhir pentadbiran ini sebelum PRU ke-17. Seorang ahli ekonomi dari Universiti Sunway, Yeah Kim Leng, menyebutnya “belanjawan pilihan raya” kerana kenaikan bantuan tunai dan subsidi memberi kelegaan segera. Soalan yang wajar diajukan ialah sama ada angka-angkanya mampu menyokong kedua-dua tekanan itu serentak.

Angka di sebalik ucapan

Jumlah perbelanjaan persekutuan RM459.8 bilion berada dalam sampul RM510 bilion yang turut merangkumi pelaburan syarikat pelaburan berkaitan kerajaan (GLIC), kerjasama awam-swasta dan badan berkanun. Perbezaan dua angka ini sering mengelirukan, jadi jadual di bawah memisahkannya.

Perkara	Angka 2027	Catatan
Perbelanjaan persekutuan	RM459.8 bilion	RM376.8 bilion mengurus dan RM83 bilion pembangunan
Jumlah keseluruhan termasuk pelaburan	RM510 bilion	Bandingannya RM470 bilion dalam Belanjawan 2026
Peruntukan 2026 (disemak)	RM444.1 bilion	Dinaikkan sebahagian besarnya kerana bil subsidi bahan api
Hasil kerajaan	RM380.8 bilion	Anggaran 2027
Defisit fiskal	3.3% KDNK	2026 disemak kepada 3.6% (sasaran asal 3.5%); sasaran 3.0% pada 2028
Hutang kerajaan persekutuan	63.7% KDNK	Sasaran jangka sederhana 60%
Subsidi, bantuan dan insentif	Lebih RM80 bilion	Subsidi bahan api dijangka kekal RM40 bilion
Unjuran pertumbuhan KDNK	4.2% hingga 5.2%	2026: 4.8% hingga 5.3%
Kementerian terbesar	Pendidikan, hampir RM69 bilion	Kesihatan RM47.7 bilion

Sumber: Sinar Daily melalui Newswav, Anchor Sprint, Malaysiakini, NST dan Bigdomain. Angka dalam ucapan rasmi mengatasi laporan media jika berbeza.

Dua perkara menonjol. Pertama, defisit terus mengecil: daripada 5.5% KDNK pada 2022 kepada 3.3% pada 2027. Kedua, struktur perbelanjaan hampir tidak berubah. Kira-kira 82% peruntukan ialah perbelanjaan mengurus (gaji, subsidi, bayaran hutang), manakala pembangunan RM83 bilion hanya sedikit lebih tinggi daripada RM81 bilion dalam Belanjawan 2026. Dengan kata lain, belanjawan ini membesar terutamanya di sisi bantuan dan pendapatan isi rumah, bukan di sisi pelaburan jangka panjang.

Di poket rakyat: cukai, gaji dan bantuan

Bahagian yang paling terasa di peringkat isi rumah ialah tiga perkara: cukai yang lebih ringan, gaji asas yang lebih tinggi dan bantuan tunai yang lebih besar.

Cukai pendapatan. Relif individu dicadangkan naik daripada RM9,000 kepada RM12,000 mulai tahun taksiran 2027. Sebagai gambaran, bagi pembayar cukai pada kadar sut 24%, tambahan relif RM3,000 bermakna penjimatan sekitar RM720 setahun; pada kadar 18% sekitar RM540 (pengiraan ilustrasi, bukan nasihat cukai). Kadar bagi lapisan RM70,001 hingga RM100,000 ditetapkan 18%, dan RM100,001 hingga RM150,000 pada 24%. Di hujung atas, kadar 30% bermula pada pendapatan bercukai melebihi RM1 juta, bukan RM2 juta seperti sebelum ini, jadi mereka yang berpendapatan antara RM1 juta dan RM2 juta berpindah daripada 28% kepada 30%. Skop relif turut diperluas: langganan perisian AI, pengambilan haiwan peliharaan dari pusat berdaftar, penjagaan pasca bersalin sehingga RM3,000, peralatan penyusuan sehingga RM1,000 dan yuran tuisyen kanak-kanak.

Gaji minimum. Gaji minimum naik daripada RM1,700 kepada RM2,000 mulai Jun 2027, dengan pengecualian bagi PKS yang jualan tahunannya di bawah RM50 juta. Kerajaan juga menyatakan gaji RM2,500 sebulan untuk pekerja separa mahir dan graduan sebagai permulaan pembaharuan rangka kerja pendapatan pekerja, tetapi ucapan tidak memberi tarikh mula, skop majikan atau pengecualian. Ahli ekonomi Carmelo Ferlito membantah kenaikan gaji minimum yang lebih tinggi dan menganggap syarat RM2,500 untuk graduan sebagai dasar paling berisiko, dengan alasan majikan mungkin mengurangkan jam kerja atau mengambil lebih sedikit pekerja muda. Kenaikan ini sudah tentu dialu-alukan pekerja berpendapatan rendah, tetapi kesan sebenarnya bergantung pada perincian yang belum diumumkan.

STR dan SARA. Peruntukan Sumbangan Tunai Rahmah (STR) dan Sumbangan Asas Rahmah (SARA) naik kepada RM16 bilion daripada RM15 bilion. Semua penerima STR mendapat SARA sehingga RM150 sebulan, atau RM1,800 setahun, melibatkan sembilan juta orang. Kira-kira 13 juta rakyat berumur 18 tahun ke atas, termasuk golongan M40, menerima RM100 sebanyak dua kali: sebelum Aidilfitri dan sempena sambutan Hari Kebangsaan ke-70. Perlu diingat bahawa SARA ialah kredit untuk membeli barangan keperluan di kedai yang terlibat, termasuk 216 pasar tani dan tamu FAMA, bukan wang tunai. Tambahan RM750 juta diperuntukkan bagi program Jualan Rahmah dan Jualan Agro Madani dengan sasaran 35,000 jualan.

Logik pembahagiannya jelas. Relif cukai paling bermanfaat bagi mereka yang sudah membayar cukai, iaitu golongan pertengahan, manakala STR dan SARA memberi tumpuan kepada kumpulan berpendapatan rendah.

Pekerja gig, belia dan rumah pertama

Beberapa langkah menyasarkan golongan yang selama ini kurang terlindung. Kerajaan dan Grab bersetuju membiayai bersama pakej RM160 juta bagi meningkatkan pendapatan bersih pemandu e-panggilan dan p-panggilan mulai 2027. Caruman PERKESO pekerja gig dipadankan sebanyak 35%, manakala lebih 200,000 pekerja sendiri mendapat padanan 70%. Pemandu gig juga layak mendapat padanan caruman KWSP sehingga RM600 setahun, atau RM6,000 sepanjang hayat, dan BSN serta Agrobank menyediakan RM270 juta pembiayaan untuk memulakan perniagaan atau membeli rumah pertama. Setiap warganegara juga akan didaftarkan secara automatik sebagai ahli KWSP apabila mencapai umur 18 tahun.

PTPTN. Peminjam berpendapatan sehingga RM2,500 sebulan boleh menangguhkan bayaran balik. Mereka yang berpendapatan RM2,500 hingga RM3,000 hanya perlu membayar minimum RM50 sebulan, dan peminjam yang membayar secara konsisten mendapat diskaun 10%. Langkah ini meliputi lebih 400,000 peminjam, dan majikan yang membayarkan pinjaman pekerja mendapat potongan cukai bagi bayaran dari 1 Januari 2027 hingga 31 Disember 2028.

Pelajar dan penumpang. Bantuan tiket penerbangan Flysiswa Madani naik daripada RM400 kepada RM500 untuk lebih 60,000 pelajar universiti awam, elaun sara hidup RM2,500 diberikan kepada 90,000 pelajar Tingkatan Enam, pas MyKomuter50 diperkenalkan untuk 40,000 pengguna KTM Komuter, dan 42 set keretapi baharu akan dibeli untuk ETS dan KTM Komuter.

Rumah pertama. Skim Jaminan Kredit Perumahan (SJKP) menjamin pembiayaan sehingga RM20 bilion untuk 80,000 pembeli rumah pertama, terutamanya mereka yang bekerja sendiri tanpa pendapatan tetap. Duti setem dikecualikan sepenuhnya bagi rumah pertama sehingga RM500,000, dengan pelepasan separa bagi bahagian harga sehingga RM750,000 untuk perjanjian jual beli yang ditandatangani antara 1 Januari 2027 dan 31 Disember 2030. Hampir RM1 bilion turut diperuntukkan bagi Rumah Mesra Rakyat dan Program Residensi Rakyat.

Untuk bahagian ini, soalan penting bukan sama ada bantuan itu wujud, tetapi sama ada ia sampai. Jaminan pembiayaan masih bergantung pada kelulusan bank dan kemampuan membayar, dan sebahagian pelaksanaan menunggu perincian agensi.

Kesihatan, pendidikan dan penjawat awam

Kesihatan menerima RM47.7 bilion, naik daripada RM46.5 bilion. Lebih 9,000 doktor kontrak ditawarkan jawatan tetap pada 2027, insentif pasca asas jururawat dan paramedik dinaikkan daripada RM100 kepada RM200 sebulan, dan RM1.2 bilion diperuntukkan untuk penyelenggaraan hospital serta klinik awam. Pelan kesihatan mampu milik MediAsas diperkenalkan pada Januari 2027, manakala hospital swasta akan menggunakan kategori bil yang seragam dan telus. Dana Bantuan Perubatan dinaikkan daripada RM40 juta kepada RM60 juta.

Pendidikan kekal kementerian dengan peruntukan terbesar, hampir RM69 bilion berbanding RM66.2 bilion tahun ini. Peruntukan baik pulih sekolah digandakan daripada RM1 bilion kepada RM2 bilion, Bantuan Awal Persekolahan naik daripada RM150 kepada RM200 seorang untuk 5.3 juta murid, dan RM870 juta diperuntukkan bagi Rancangan Makanan Tambahan untuk lebih 800,000 murid. Hampir RM1.3 bilion akan menaik taraf 682 sekolah daif, terutamanya di Sabah dan Sarawak.

Penjawat awam dan pesara mendapat bahagian yang besar. Sebanyak 1.3 juta penjawat awam Gred Premier B ke bawah menerima Bantuan Kewangan Khas RM1,500, dan lebih sejuta pesara kerajaan menerima RM750, kedua-duanya dalam dua pusingan: sebelum Aidilfitri dan menjelang Hari Kebangsaan ke-70. Pencen minimum naik daripada RM1,000 kepada RM1,350 sebulan untuk hampir 59,000 penerima, dan cuti bersalin penjawat awam dilanjutkan secara kumulatif daripada 360 hari kepada 490 hari sepanjang kerjaya. Mengikut pengiraan kasar penulis berdasarkan angka sasaran itu, bayaran khas kepada penjawat awam dan pesara sahaja bernilai sekurang-kurangnya RM2.7 bilion.

Warga emas dan OKU. Bantuan warga emas dinaikkan kepada RM1.3 bilion untuk hampir 200,000 penerima, dan bantuan OKU kepada RM1.5 bilion untuk lebih 300,000 penerima. Elaun penjagaan bulanan bagi OKU terlantar dan pesakit kronik naik daripada RM500 kepada RM600. Cukai perkhidmatan bagi perkhidmatan penjagaan warga emas diturunkan kepada 6% mulai 1 Januari 2027, dengan yuran penjagaan sehingga RM96,000 setahun dikecualikan sepenuhnya.

Perniagaan dan PKS: kurang cukai baharu, lebih pembiayaan

Bagi syarikat, mesejnya ialah kesinambungan. Pakar cukai Deloitte dan EY menyifatkan langkah cukai sebagai bersasar dan tanpa cukai baharu atau pembaharuan besar, dengan kelegaan tertumpu pada isi rumah berpendapatan rendah hingga sederhana serta perniagaan kecil.

Cukai PKS: syarikat dan LLP yang layak (modal berbayar sehingga RM2.5 juta dan jualan sehingga RM50 juta) dicadangkan dikenakan 14% bagi RM150,000 pertama, 16% sehingga RM600,000 dan 24% bagi baki, mulai tahun taksiran 2027.
Pembiayaan: pinjaman dan jaminan pembiayaan perniagaan dinaikkan kepada RM57 bilion daripada RM50 bilion. Bank Negara pula menyebut pembiayaan tambahan RM5 bilion yang akan memanfaatkan 9,000 PKS.
AI dan automasi: dana MDEC RM30 juta bertujuan membantu 4,000 PKS menggunakan AI, dengan 100,000 langganan AI percuma tambahan untuk belia dan awan AI berdaulat yang masih dirancang. Syarat dan tarikh permohonan belum dinyatakan dalam ucapan.
Kemahiran: HRD Corp menyediakan RM3 bilion pembiayaan dan tiga juta peluang latihan, manakala RM8 bilion diperuntukkan untuk TVET merentasi kementerian.
Lain-lain: geran padanan sehingga RM5,000 bagi PKS yang memohon pensijilan halal kali pertama, dan potongan RM200 seorang pekerja bagi premium tahun pertama MediAsas (had 50 pekerja setiap syarikat).

Pandangan tidak sebulat suara. Ferlito berhujah bahawa pengecualian demi pengecualian mengekalkan sistem cukai yang rumit dan memberi kelebihan kepada firma yang pandai mengemudi urusan dengan pegawai, serta masih ada isu struktur yang tidak disentuh, antaranya ketiadaan kredit cukai input umum bagi SST. Khazanah Research Institute pula menyambut baik pengukuhan ekonomi penjagaan dan pembiayaan mikro RM6.6 bilion melalui AIM, TEKUN dan BSN.

Risiko fiskal: di mana angka boleh tergelincir

Sasaran defisit 3.3% KDNK bergantung pada tiga perkara yang tidak sepenuhnya di bawah kawalan kerajaan: bil subsidi, kos perbelanjaan mengurus dan hasil yang diunjurkan.

Sebelum belanjawan, penganalisis CIMB menjangka perbelanjaan subsidi bahan api menurun pada 2027 apabila harga minyak normal, sekali gus memberi ruang kepada bantuan bersasar. Belanjawan sebaliknya menganggarkan subsidi bahan api kekal RM40 bilion, dan unjuran defisit 2026 dinaikkan kepada 3.6% sebahagian besarnya kerana bil subsidi. OCBC menjangka jumlah bil subsidi kekal sama seperti 2026.
Perbelanjaan mengurus. Kira-kira 82% belanjawan ialah perbelanjaan mengurus. Penganalisis OCBC menjangka pertumbuhan emolumen sedikit lebih tinggi, yang boleh menjadikan perbelanjaan operasi melebihi bajet.
CIMB sebelum belanjawan menjangka sumbangan dividen Petronas sekitar RM25 bilion pada 2027 berbanding anggaran RM20 bilion tahun ini. Hasil bergantung pada dividen itu dan pada pertumbuhan ekonomi 4.2% hingga 5.2% yang diunjurkan, satu julat yang agak luas.
Hutang dan bayaran faedah. Hutang kerajaan persekutuan mencecah 63.1% KDNK pada hujung Jun 2026 menurut OCBC, berbanding sasaran jangka sederhana 60%. Sebuah penjejak belanjawan bebas, malaysia4u, menganggarkan bayaran khidmat hutang RM61.0 bilion, atau 16.0% hasil, melebihi siling pentadbiran 15% yang ditetapkan Kementerian Kewangan. Angka ini belum disahkan dengan dokumen rasmi dalam artikel ini.

Berdasarkan itu, OCBC menjangka berlaku gelinciran fiskal 0.2 hingga 0.3 mata peratusan KDNK pada 2027, menjadikan defisit sebenar sekitar 3.5% hingga 3.6%, bukan 3.3%. Pandangan lain lebih tenang. Ketua Eksekutif MARC, Arshad Mohamed Ismail, menyambut baik peruntukan pembangunan RM83 bilion dan berpendapat kualiti perbelanjaan lebih penting daripada saiznya, sambil melihat pengumpulan hasil semakin kukuh dan pelbagai. Penganalisis UOB menyifatkan belanjawan ini sebagai mengutamakan pelaksanaan dan kesinambungan dasar, bukan reformasi besar baharu. Gabungan kedua-dua pandangan itu menggambarkan keadaan sebenar: arah tuju fiskal betul, tetapi margin untuk kesilapan nipis.

Dua jalan: belanjawan kerajaan dan belanjawan bayangan

Dua hari sebelum pembentangan rasmi, parti Bersama yang dipimpin bersama oleh Rafizi Ramli membentangkan belanjawan bayangan pada 7 Oktober. Perbandingannya berguna kerana ia menunjukkan pilihan yang tidak diambil kerajaan.

Perkara (2027)	Belanjawan kerajaan	Belanjawan bayangan Bersama
Hasil	RM380.8 bilion	RM392 bilion
Defisit	3.3% KDNK	3.0% KDNK (RM70.3 bilion)
Hutang	63.7% KDNK	63.6% KDNK
Cukai	Tiada GST; relif dan ambang cukai bersasar	GST 5% selama 10 tahun menggantikan SST
Subsidi dan bantuan	Mengekalkan STR, SARA dan harga bahan api rendah	Memansuhkan Budi95, STR dan SARA, dengan penjimatan untuk membiayai bantuan tunai
Matlamat jangka panjang	Defisit 3.0% pada 2028	Lebihan pertama sejak 1997 menjelang 2035

Sumber: Malaysiakini.

Ahli ekonomi yang ditemu bual Malaysiakini berpecah. Ahmed Razman Abdul Latiff dari Putra Business School berkata belanjawan kerajaan memberi kepastian jangka pendek kepada isi rumah melalui bantuan bersasar, relif cukai dan gaji lebih tinggi, tetapi mungkin melewatkan pembaharuan untuk meluaskan asas hasil. Beliau menyifatkan belanjawan bayangan sebagai alternatif berguna untuk kelemahan struktur, namun memberi amaran bahawa GST dan pemansuhan subsidi boleh menambah tekanan kos sara hidup jika golongan rentan tidak diberi pampasan yang cukup. Geoffrey Williams pula melihatnya sebagai pendekatan yang benar-benar baharu, dan mengkritik kerajaan kerana lebih berusaha mengelak daripada melanggar sasaran hutang dan defisit.

Perbandingan ini tidak menentukan pihak mana yang betul. Ia menunjukkan bahawa persoalan terasnya ialah soal pilihan: perlindungan segera dengan risiko pembaharuan tertangguh, atau pembaharuan struktur dengan kos peralihan yang perlu ditanggung rakyat.

Apa yang patut diperhatikan pada 2027

Belanjawan 2027 ialah belanjawan yang berhati-hati di atas kertas dan bermurah hati di tangan rakyat. Ia menurunkan defisit sambil menaikkan bantuan, relif cukai dan gaji minimum, tetapi tidak menyentuh asas hasil, struktur subsidi atau komposisi perbelanjaan yang menjadi punca tekanan fiskal. Kejayaannya akan diukur bukan pada hari pembentangan, tetapi pada pelaksanaan.

Beberapa perkara wajar dijejak sepanjang tahun:

Pelaksanaan undang-undang. Semua langkah cukai ialah cadangan sehingga diluluskan Parlimen; pelan relif RM12,000 dan kadar PKS 14% bagi tahun taksiran 2027 menunggu perundangan.
Perincian gaji minimum. Perintah pelaksanaan bagi RM2,000 mulai Jun 2027, dan perincian RM2,500 untuk pekerja separa mahir dan graduan yang belum ada tarikh mula.
Pembayaran bantuan. Dua pusingan SARA RM100 serta bantuan khas penjawat awam dan pesara, sebelum Aidilfitri dan menjelang Hari Kebangsaan ke-70.
Bil subsidi. Sama ada subsidi bahan api benar-benar kekal RM40 bilion, dan sama ada harga minyak membantu atau menyusahkan.
Defisit sebenar. Sama ada 3.3% tercapai, atau gelinciran 0.2 hingga 0.3 mata peratusan seperti jangkaan OCBC.
Kalendar politik. Kerajaan menghadapi tarikh akhir pilihan raya umum awal 2028, dan itu akan terus membentuk keputusan fiskal.

Artikel ini ialah analisis umum berdasarkan laporan media dan ringkasan pihak ketiga pada 13 Oktober 2026, bukan nasihat cukai, undang-undang atau kewangan. Rujuk dokumen rasmi Kementerian Kewangan, LHDN dan agensi berkaitan sebelum bertindak.